22 Mayıs 2026 tarihli ve 33261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7579 sayılı Kanun, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 28 inci maddesine şantiye şefi için yeni bir yükümlülük ekledi: şantiyede yürütülen günlük işlerin ve çalışan yetki belgeli ustaların kaydını tutmak. Aynı maddeyle yapı denetim kuruluşlarını doğrudan ilgilendiren ikinci bir değişiklik daha geldi — denetçilerin görev takibi Bakanlığın kuracağı elektronik sisteme taşındı ve yapı ruhsatında denetçi isim ve imzaları kalktı. Her iki hüküm de yayım tarihinde yürürlüğe girdi.
Yeni Yükümlülük Ne Diyor?
3194 sayılı Kanun’un 28 inci maddesinin sekizinci fıkrasına eklenen cümle şu:
“Şantiye şefi, şantiyede yürütülen günlük işlerin ve çalışan yetki belgeli ustaların kaydını Bakanlıkça belirlenecek usule uygun tutmak zorundadır.“
Cümle kısa ama iki ayrı kayıt yükümlülüğü içeriyor:
- Günlük işlerin kaydı — şantiyede o gün ne yapıldığı,
- Çalışan yetki belgeli ustaların kaydı — sahada hangi belgeli ustanın bulunduğu.
Yükümlülük şantiye şefinin şahsına ait; müteahhide veya yapı denetim kuruluşuna değil. Ancak sahadaki denetimde bu kaydın varlığı ve tutarlılığı, yapı denetim kuruluşunun karşısına çıkacak bir gerçeklik.
Usul Henüz Belli Değil — Ama Zorunluluk Başladı
Kayıt yükümlülüğünün nasıl tutulacağı, kanun metninde bırakılan boşlukta: usulü Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı belirleyecek. Bu ikincil düzenleme henüz yayımlanmadı.
Buradaki ayrım önemli ve sıkça karıştırılıyor: usulün yayımlanmamış olması, yükümlülüğün ertelendiği anlamına gelmiyor. Kanunun yürürlük maddesi (md. 31) şöyle:
“Bu Kanunun; a) 24 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü 31/12/2026 tarihinde, b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.”
Şantiye şefi kaydına ilişkin hüküm “diğer hükümler” kapsamında olduğundan 22 Mayıs 2026’dan beri yürürlükte. Kanunun atıf yaptığı usul henüz yayımlanmadı; ancak bu, ortada hiçbir düzen olmadığı anlamına gelmiyor: aşağıda göreceğiniz gibi şantiye-M sistemi üzerinden elektronik şantiye defteri tutma zorunluluğu 1 Ocak 2026’dan beri yönetmelik düzeyinde işliyor.
Aslında Sistem Zaten Var: Şantiye-M ve Elektronik Şantiye Defteri
7579’un getirdiği kanun düzeyindeki yükümlülüğü doğru okumak için bir adım geriye gitmek gerekiyor. 16 Eylül 2025 tarihli ve 33019 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik değişikliği, aynı işi zaten yönetmelik düzeyinde düzenlemişti. Yönetmeliğin 7 nci maddesine eklenen on birinci fıkra şöyle:
“Şantiye şefleri, Bakanlık resmi internet sitesinden duyurulan usul ve esaslara göre, şantiyelerde yürütülen faaliyetleri iş programına uygun şekilde şantiye-M sistemi mobil uygulaması üzerinden elektronik şantiye defterine işlemek zorundadır.“
Kritik tarih: bu fıkra, değişikliğin yürürlük maddesi uyarınca 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. Yani elektronik şantiye defteri tutma zorunluluğu 2026 başından beri işliyor.
Aynı değişiklik iki şey daha getirdi:
- Yetki belgeli usta çalıştırma ve kaydetme (md. 8/2): Şantiye şefinin yetki belgeli usta çalıştırma ve bunu kaydetme yükümlülüğü düzenlendi — 7579’un “yetki belgeli ustaların kaydı” ifadesinin yönetmelik karşılığı burada.
- İdarenin yıllık denetimi (md. 9/1-(h)): Ruhsat idaresi, şantiye şefi bulundurmaksızın işin sürdürülmesine müsaade etmez ve yapı ruhsatı düzenlediği işlerden aynı şantiye şefinin üstlendiği devam eden tüm işleri eşzamanlı olarak, 7/11’deki kayıtları da dikkate alarak yılda en az bir kez denetler. Denetimde Ek-2 Şantiye Şefi Denetim Formu kullanılır; form şantiye-M sistemine işlenir, aslı ruhsat dosyasında saklanır. Eksiklik bulunanlar hakkında yasal işlem yapılır (bent (i)).
Bu son hüküm pratikte şu anlama geliyor: şantiye-M’e girilen kayıtlar, idarenin yıllık şantiye şefi denetiminin girdisi. Eksik veya tutarsız kayıt, artık yalnızca bir evrak eksikliği değil; denetimde karşınıza çıkacak veri.
7579 Bunun Üzerine Ne Koydu?
İki katmanı ayırmak gerekiyor:
| Şantiye Şefleri Yönetmeliği (16.09.2025) | 7579 sayılı Kanun (22.05.2026) | |
|---|---|---|
| Düzey | Yönetmelik | Kanun (3194 md. 28) |
| Ne diyor | Faaliyetler şantiye-M mobil uygulamasından elektronik şantiye defterine işlenir | Günlük işlerin ve yetki belgeli ustaların kaydı Bakanlıkça belirlenecek usule uygun tutulur |
| Yürürlük | 1 Ocak 2026 | 22 Mayıs 2026 |
| Usul | Bakanlık internet sitesinden duyurulan usul ve esaslar | Bakanlıkça belirlenecek (kanun düzeyinde henüz yayımlanmadı) |
Yani yükümlülük yeni değil; kanun düzeyine taşındı. Bunun sonucu, dayanağın güçlenmesi ve ihlalin 3194 sayılı Kanun’un yaptırım rejimiyle doğrudan ilişkilendirilebilmesidir. Kanunun atıf yaptığı usulün, mevcut şantiye-M düzenini kapsayacak biçimde netleşmesi bekleniyor.
“Yetki Belgeli Usta” Ne Anlama Geliyor?
Kanun metni “yetki belgeli usta” ifadesini kullanıyor; yani kayda geçecek olan, sahadaki her çalışan değil, yetki belgesi bulunan ustalar. Hangi belgelerin bu kapsamda sayılacağı ve kaydın hangi alanları içereceği, Bakanlıkça belirlenecek usulde açıklığa kavuşacak. Bu netleşene kadar ustaların belge bilgilerinin (belge türü, numarası, geçerlilik tarihi) şantiye kayıtlarında bulundurulması makul bir hazırlık.
Denetçi Görev Takibi Elektronik Sisteme Taşındı
Aynı değişiklik paketinde, yapı denetim kuruluşları için doğrudan sonuç doğuran bir hüküm daha var:
“Yapı denetim kuruluşlarında görev alan denetçilerin hangi yapılarda hangi tarih aralığında görev aldıkları, Bakanlıkça kurulacak elektronik sistem üzerinden takip edilir. Yapı ruhsatında bu kişilerin isim ve imzaları yer almaz.“
İki sonucu ayrı ayrı okumak gerekiyor:
1. Görev aralığı merkezi kayda giriyor. Bir denetçinin hangi yapıda hangi tarih aralığında görev aldığı artık Bakanlık sisteminde izlenecek. Bu, personel değişikliklerinin ve görevlendirme tarihlerinin firma içi kayıtla sistem kaydı arasında birebir örtüşmesini zorunlu kılar. Personel yönetiminde zaten kritik olan 6 iş günü / 30 gün görevlendirme kuralları, artık merkezi olarak tarih bazında görünür hâle geliyor.
2. Ruhsatta isim ve imza yok. Denetçilerin isim ve imzalarının yapı ruhsatında yer almaması, ıslak imza etrafında kurulmuş eski pratiği ortadan kaldırıyor. Sorumluluğun kanıtı artık kâğıt üzerindeki imza değil, sistemdeki görev kaydı olacak.
Pratik sonuç: görevlendirme ve ayrılma tarihlerinin firma tarafında gecikmesiz ve doğru tutulması, eskiden idari bir titizlikken artık doğrudan sorumluluk sınırını belirleyen veri hâline geliyor.
Yaptırım Tarafı: 42 nci Madde Bağlantısı
Aynı Kanun’la 3194 sayılı Kanun’un idari yaptırımları düzenleyen 42 nci maddesi de değişti. Maddenin üçüncü fıkrasındaki “ve şantiye şefine,” ibaresi “, şantiye şefine, enerji kimlik belgesi uzmanına ve yangın güvenlik uzmanına,“ şeklinde değiştirildi — yani yaptırım muhatapları arasına iki yeni uzmanlık eklendi ve şantiye şefinin bu fıkradaki konumu korundu.
Şantiye şefi açısından tablo şu: yeni bir kayıt yükümlülüğü var, bu yükümlülük yürürlükte ve şantiye şefi 42 nci madde kapsamında yaptırım muhatabı olmayı sürdürüyor. Kayıt düzeninin ihmal edilmesi, idari yaptırım riskini taşıyan bir eksiklik olarak değerlendirilebilir.
Kâğıt Defter Artık Yeterli Değil
Günlük iş ve usta kaydı, doğası gereği tarih bazlı ve sürekli bir kayıt — ve 1 Ocak 2026’dan beri şantiye-M üzerinden elektronik olarak tutulması zorunlu. Kâğıt defterle yürütmenin sorunu yalnızca pratik değil, artık mevzuata uygunluk sorunu:
- Zorunluluk dijital: Faaliyetlerin şantiye-M mobil uygulaması üzerinden elektronik şantiye defterine işlenmesi gerekiyor; paralel tutulan kâğıt defter bu yükümlülüğü karşılamaz.
- Geriye dönük doldurma şüphesi: Tarihli kayıtların sonradan tamamlanması, kaydın ispat gücünü zayıflatır — üstelik idarenin yıllık denetimi bu kayıtları girdi olarak kullanıyor.
- Çapraz kontrol eksikliği: Usta belgelerinin geçerlilik tarihleriyle günlük kayıtların örtüşmesi elle takip edilemez.
Not: Elektronik şantiye defteri, sahada tutulan diğer kayıtların yerini almıyor. Örneğin derin kazı işlerinde, yenilenen kazı destek yapıları esasları yüklenicinin günlük hava durumu, ekipman, imalat ve test bilgilerini şantiye defterine işlemesini ve problem hâlinde bu defterin incelenmesini öngörüyor. Kayıt disiplini birden fazla mevzuatta aynı anda aranıyor. Excel ve kâğıt tabanlı takibin gizli maliyetleri tam olarak bu noktada ortaya çıkıyor.
Yapı Denetim Kuruluşu Ne Yapmalı?
- Şantiye ziyaretlerinde kaydı sorun. Günlük iş ve usta kaydının varlığı artık kanuni bir yükümlülük; sahada bunun kontrolü şantiye denetimi rutinine eklenmeli.
- Kaydın şantiye-M’de olup olmadığına bakın. Kâğıt defter yükümlülüğü karşılamıyor; faaliyetlerin elektronik şantiye defterine işlenmiş olması gerekiyor. İdarenin yıllık denetimi de bu kayıtları girdi alıyor.
- Denetçi görevlendirme tarihlerini sistemle eşitleyin. Firma içi kayıt ile Bakanlık sistemindeki görev aralığı arasında fark bırakmayın.
- Ruhsat pratiğini güncelleyin. Denetçi isim/imzasının ruhsatta yer almayacağını süreçlerinize yansıtın; sorumluluk kanıtı sistem kaydıdır.
- İkincil düzenlemeyi izleyin. Bakanlıkça belirlenecek usul yayımlandığında kayıt biçimi netleşecek.
Yades’te bu nasıl? Denetçi görevlendirme tarihlerinin sistemle birebir örtüşmesi artık sorumluluk sınırını belirliyor. Yades, personel ve görevlendirme kayıtlarını tarih bazında tutar; YİBF bazlı görev geçmişi tek ekrandan izlenir. Yıllık abonelikte mevzuat kaynaklı güncellemeler ücretsizdir. Demo talep et →
Sık Sorulan Sorular
Şantiye şefinin yeni kayıt yükümlülüğü ne zaman başladı?
7579 sayılı Kanun’un yürürlük maddesi uyarınca bu hüküm 22 Mayıs 2026‘da, yani yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Kanunda yalnızca 24 üncü maddenin birinci fıkrası 31/12/2026’ya bırakılmıştır.
Kaydı nasıl tutmam gerekiyor?
Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik’in 7/11 fıkrası uyarınca faaliyetler, Bakanlığın internet sitesinden duyurulan usul ve esaslara göre şantiye-M sistemi mobil uygulaması üzerinden elektronik şantiye defterine işlenir. Bu zorunluluk 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. 7579 sayılı Kanun’un atıf yaptığı kanun düzeyindeki usul ise henüz yayımlanmamıştır.
Elektronik şantiye defteri zorunluluğu ne zaman başladı?
16 Eylül 2025 tarihli ve 33019 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle getirildi ve ilgili fıkra 1 Ocak 2026‘da yürürlüğe girdi. 7579 sayılı Kanun (22 Mayıs 2026) aynı yükümlülüğü kanun düzeyine taşıdı.
İdare şantiye-M kayıtlarına bakıyor mu?
Evet. Yönetmeliğin 9/1-(h) bendine göre ruhsat idaresi, yapı ruhsatı düzenlediği işlerden aynı şantiye şefinin üstlendiği devam eden tüm işleri eşzamanlı olarak ve 7/11’deki kayıtları da dikkate alarak yılda en az bir kez denetler; Ek-2 Şantiye Şefi Denetim Formu’nu şantiye-M sistemine işler ve aslını ruhsat dosyasında saklar.
Kaydı şantiye şefi mi tutar, müteahhit mi?
Kanun metni yükümlülüğü doğrudan şantiye şefine yüklüyor. Müteahhit veya yapı denetim kuruluşu adına devredilebilir bir görev olarak düzenlenmemiştir.
Denetçilerin adı artık ruhsatta yer almayacak mı?
Evet. Değişiklik açıkça “Yapı ruhsatında bu kişilerin isim ve imzaları yer almaz” diyor. Denetçilerin hangi yapıda hangi tarih aralığında görev aldığı, Bakanlıkça kurulacak elektronik sistem üzerinden takip edilecek.
Bu değişiklik yapı denetim kuruluşuna ceza riski getiriyor mu?
Kayıt yükümlülüğü şantiye şefine ait. Ancak denetçi görev aralıklarının merkezi sistemde izlenmesi, görevlendirme ve ayrılma tarihlerindeki tutarsızlıkları görünür kılar; bu da firma tarafında kayıt disiplinini doğrudan bir risk yönetimi konusu yapar.
Bu yazıdaki hükümler, 22 Mayıs 2026 tarihli ve 33261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7579 sayılı Kanun’un 3194 sayılı İmar Kanunu’nda yaptığı değişiklikler ile 16 Eylül 2025 tarihli ve 33019 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik metinlerinden derlenmiştir. 7579’un atıf yaptığı kanun düzeyindeki usul henüz yayımlanmamıştır; şantiye-M usul ve esasları Bakanlığın resmî internet sitesinden duyurulmaktadır. Bağlayıcı ve güncel metin için mevzuat.gov.tr ile Bakanlık duyurularına başvurun.
İlgili rehberler: Şantiye Denetimi Rehberi · Yapı Denetimde Personel Yönetimi · Yapı Denetim Cezaları ve İdari Yaptırımlar