22 Mayıs 2026 tarihli ve 33261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7579 sayılı Kanun, Türkiye’de bina denetimini yeni bir alana taşıdı: kullanımdaki yapıların yangın güvenliği açısından periyodik olarak kontrol edilmesi. Kanun bu iş için yeni bir meslek tanımı da getirdi — yangın güvenlik uzmanı — ve kontrolün çıktısını bir belgeye bağladı: yangın güvenlik raporu. Hükümler yayım tarihinde yürürlüğe girdi; kontrollerin hangi sıklıkla yapılacağı ise henüz belirlenmedi. Bu rehber düzenlemeyi madde metniyle açıklar ve yapı denetim kuruluşları için ne anlama geldiğini tartışır.
Ne Getirildi?
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 28 inci maddesine eklenen fıkra şöyle:
“Kullanıma yönelik belgeye sahip yapılarda, yapı sahibinin süresi içinde başvurusu üzerine yangın güvenliğine yönelik periyodik kontroller yapılır. Bu kontroller, belediyelerin ilgili itfaiye teşkilatı veya itfaiyenin gerekli gördüğü durumlarda binalarda yangından korunma önlemleri ve yangın söndürme sistemleri hakkında Bakanlıkça veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlarca verilen eğitim ve sınavda başarılı olup yetkilendirilen yangın güvenlik uzmanları tarafından yangın güvenlik raporu düzenlenmek suretiyle gerçekleştirilir. Bu fıkra kapsamında gerekli kontrollerin yapılması ve raporların hazırlanması amacıyla belediyeler gerekli tedbirleri alır.“
Fıkrayı dört unsura ayırmak gerekiyor:
- Kapsam: “Kullanıma yönelik belgeye sahip yapılar” — yani yapı kullanma izni (iskan) almış, kullanımda olan yapılar. Düzenleme inşaat aşamasını değil, binanın kullanım ömrünü hedefliyor.
- Tetikleyici: Kontrol resen değil, yapı sahibinin süresi içinde başvurusu üzerine yapılıyor. Yükümlülüğün ilk halkası yapı sahibinde.
- Kimin yapacağı: Kural olarak belediyelerin itfaiye teşkilatı; itfaiyenin gerekli gördüğü durumlarda ise yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanları.
- Çıktı: Kontrol, yangın güvenlik raporu düzenlenerek gerçekleştiriliyor.
Yangın Güvenlik Uzmanı Nasıl Yetkilendirilir?
Madde metni yetkilendirme zincirini açıkça kuruyor: binalarda yangından korunma önlemleri ve yangın söndürme sistemleri hakkında Bakanlıkça veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlarca verilen eğitim ve sınavda başarılı olmak ve bu yolla yetkilendirilmiş olmak.
Uzmanın nitelikleri, görev ve sorumluluklarının ayrıntısı ise ikincil düzenlemeye bırakıldı. Kanunun 15 inci maddesiyle 3194 sayılı Kanun’un 44 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen (k) bendi bunu şöyle sayıyor:
“Yangın güvenliğine yönelik periyodik kontroller, kontrole tabi yapılar ve kontrollerin süresi, alınacak ücretler, yangın güvenlik uzmanlarının nitelikleri, görev ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar”
Kontrol Periyodu Kaç Yıl? Henüz Belli Değil
Bu sorunun dürüst cevabı: kanunda yazmıyor. Yukarıdaki (k) bendi “kontrollerin süresi”ni açıkça usul ve esaslara bırakıyor. Dolayısıyla bugün itibarıyla “yangın güvenliği kontrolü şu kadar yılda bir yapılır” biçiminde bağlayıcı bir süre bulunmuyor; bu süre Bakanlıkça çıkarılacak düzenlemeyle belirlenecek.
Aynı şey kontrole tabi yapıların kapsamı ve alınacak ücretler için de geçerli. Kanun çerçeveyi kuruyor, ölçüleri ikincil düzenlemeye bırakıyor.
Eksiklik Bulunursa: 6 Aylık Sınır
Kontrolün sonucu olumsuzsa ne olacağı boşta bırakılmamış. Kanunun 13 üncü maddesiyle 3194 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesine eklenen fıkra şöyle:
“Yangın güvenliğine yönelik periyodik kontrollerde tespit edilen eksiklikler altı aydan fazla olmamak üzere ilgili idaresince verilen süre içinde giderilerek geçerli yangın güvenlik raporu alınır. Esaslı tadilat gerektiren eksiklikler, ilgili idaresinden alınacak ruhsat veya izin ile yapılır. İlgili idaresince verilecek süre ruhsat veya izin tarihinden itibaren başlar.”
Üç sonuç çıkıyor:
- Üst sınır 6 ay. İdare eksikliklerin giderilmesi için süre verir, ancak bu süre altı ayı aşamaz.
- Hedef “geçerli rapor”. Eksiklikler giderildikten sonra geçerli bir yangın güvenlik raporu alınması gerekiyor — yani rapor, geçerliliği olan bir belge olarak kurgulanmış.
- Esaslı tadilat ayrı yol. Eksiklik esaslı tadilat gerektiriyorsa iş ruhsat veya izinle yapılır ve idarenin verdiği süre ruhsat/izin tarihinden işlemeye başlar.
Yaptırım Tarafı: 42 nci Maddeye Eklenen Muhataplar
Kanunun 14 üncü maddesi, idari yaptırımları düzenleyen 3194 sayılı Kanun’un 42 nci maddesini birkaç noktadan değiştirdi. Yangın güvenliği açısından üç değişiklik öne çıkıyor:
- Üçüncü fıkradaki “ve şantiye şefine,” ibaresi “, şantiye şefine, enerji kimlik belgesi uzmanına ve yangın güvenlik uzmanına,“ şeklinde değiştirildi — yaptırım muhatapları arasına yangın güvenlik uzmanı ve enerji kimlik belgesi uzmanı eklendi.
- Dördüncü fıkraya “bir afet” ibaresinden sonra “veya yangın”, “idarece tanınan süre içinde” ibaresinden sonra “eksiklikleri gidermeyen,” ibareleri eklendi.
- Altıncı fıkraya “yapının inşa edilmesi” ibaresinden sonra “veya yangın güvenliği açısından kullanım” ibaresi eklendi.
Yani yeni meslek yalnızca bir yetki değil, aynı zamanda bir sorumluluk olarak kuruldu: yangın güvenlik uzmanı, 42 nci madde kapsamında yaptırım muhatabı.
Büyük Resim: Denetim Artık Binanın Kullanım Ömrüne Yayılıyor
Bu düzenlemeyi tek başına okumak eksik kalır. Son yıllarda aynı yönde ikinci bir hareket var: Bina Kimlik Sertifikası (BKS) alan yapıların beşer yıllık periyotlarla yapı denetim kuruluşlarınca denetlenmesi. Şimdi buna yangın güvenliği periyodik kontrolleri ekleniyor.
İkisi birlikte şu eğilimi gösteriyor: denetim, yapının tamamlanmasıyla bitmiyor; kullanım aşamasına yayılıyor. Türkiye’nin yapı stoku büyük ve yaşlanıyor; yeni inşaat hacminin tek başına taşımadığı bir denetim ihtiyacı, mevcut binalara doğru genişliyor.
Yapı denetim kuruluşları için üç somut çıkarım:
- BKS periyodik denetimi doğrudan yapı denetim kuruluşlarının işi ve elektronik atamayla görevlendiriliyor. Kapasite planlaması artık yalnızca yeni YİBF akışına göre yapılamaz.
- Yangın güvenliği kontrolü ise kural olarak itfaiye teşkilatına, gerekli görülen hâllerde yetkilendirilmiş uzmanlara verildi — yapı denetim kuruluşuna verilmiş bir görev değil. Ancak teknik kadrosu uygun olan kuruluşlar için uzmanlık yetkisi bireysel düzeyde yeni bir alan olabilir; nitelikler ikincil düzenlemede belirlenecek.
- İskan sonrası süreç müşteriyle temas noktası hâline geliyor. Yapı sahibinin başvuru yükümlülüğü ve 6 aylık eksiklik süresi, iskandan sonra da devam eden bir takvim yaratıyor.
Yades’te bu nasıl? Denetim binanın kullanım ömrüne yayıldıkça takip edilecek tarih sayısı artıyor: BKS periyodik denetimi, iskan sonrası yükümlülükler, süreli eksiklik giderme. Yades, YİBF ve yapı bazlı kayıtları tarih bazında izler; süresi yaklaşan işler öne çıkar. Yıllık abonelikte mevzuat kaynaklı güncellemeler ücretsizdir. Demo talep et →
Sık Sorulan Sorular
Yangın güvenliği periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır?
Kanunda bir süre belirtilmemiştir. 3194 sayılı Kanun’un 44 üncü maddesine eklenen (k) bendi, “kontrollerin süresi”ni Bakanlıkça çıkarılacak usul ve esaslara bırakmıştır. Bugün itibarıyla bağlayıcı bir periyot yoktur; süre ikincil düzenlemeyle belirlenecektir.
Kontrolü kim yapar?
Kural olarak belediyelerin ilgili itfaiye teşkilatı yapar. İtfaiyenin gerekli gördüğü durumlarda ise, Bakanlıkça veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlarca verilen eğitim ve sınavda başarılı olup yetkilendirilen yangın güvenlik uzmanları, yangın güvenlik raporu düzenleyerek gerçekleştirir.
Kontrol kendiliğinden mi başlar?
Madde metni kontrolü yapı sahibinin süresi içinde başvurusu üzerine bağlamıştır. Başvuru süresine ilişkin ayrıntılar da usul ve esaslarla belirlenecektir.
Yangın güvenlik uzmanı nasıl olunur?
Binalarda yangından korunma önlemleri ve yangın söndürme sistemleri hakkında Bakanlıkça veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlarca verilen eğitimi alıp sınavda başarılı olmak ve bu yolla yetkilendirilmek gerekir. Uzmanın nitelikleri, görev ve sorumlulukları ikincil düzenlemede belirlenecektir.
Eksiklik çıkarsa ne kadar sürede gidermem gerekir?
İlgili idarenin vereceği süre içinde, ancak bu süre altı ayı aşamaz. Eksiklikler giderilerek geçerli yangın güvenlik raporu alınır. Esaslı tadilat gereken hâllerde iş ruhsat veya izinle yapılır ve süre ruhsat/izin tarihinden başlar.
Bu düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?
7579 sayılı Kanun’un yürürlük maddesi uyarınca, yalnızca 24 üncü maddenin birinci fıkrası 31/12/2026’ya bırakılmış; diğer hükümler yayımı tarihinde, yani 22 Mayıs 2026’da yürürlüğe girmiştir.
Bu iş yapı denetim kuruluşlarına mı verildi?
Hayır. Yangın güvenliği periyodik kontrolü kural olarak itfaiye teşkilatına, gerekli görülen hâllerde yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanlarına verilmiştir. Yapı denetim kuruluşlarının periyodik denetim görevi, BKS alan yapılara ilişkin beş yıllık denetimdir ve ayrı bir düzenlemedir.
Bu yazıdaki hükümler, 22 Mayıs 2026 tarihli ve 33261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7579 sayılı Kanun’un 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 28, 40, 42 ve 44 üncü maddelerinde yaptığı değişikliklerden derlenmiştir. Kontrol periyodu, kontrole tabi yapılar, ücretler ve uzman nitelikleri henüz yayımlanmamış usul ve esaslarla belirlenecektir; bağlayıcı ve güncel metin için mevzuat.gov.tr ile Bakanlık duyurularına başvurun.
İlgili rehberler: Bina Kimlik Sertifikası (BKS) Nedir? · Yapı Denetim Firmasını Kim Belirliyor? · İskan (Yapı Kullanma İzni) Nasıl Alınır?